admin
Elazığ Çimento Fabrikasının şehir dışına taşınmasına ilişkin görüşmelerin resmiyet kazanmasını memnuniyetle karşılayan Prof. Dr. Bilal Çoban, yeni fabrikanın kurulacağı yerin belirlenmesinde acele edilmemesi gerektiğini vurguladı. Tadım bölgesinin ciddi sakıncalar taşıdığını belirten Çoban, fabrikanın yanı sıra yerleşim alanlarıyla iç içe kalan hammadde ocaklarının da taşınması gerektiğini ifade etti.
Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. Bilal Çoban, Elazığ Çimento Fabrikasının şehir merkezinden taşınmasına yönelik gelişmelerin ardından yazılı bir basın açıklaması yaptı. Çimentaş’ın Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yaptığı bildirimin yeni tesis kurulması için ilgili kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü ortaya koyduğunu belirten Çoban, gelişmenin sevindirici olduğunu ancak yeni tesisin yerinin henüz kesinleşmediğine dikkat çekti.
“17 YILDIR BU MÜCADELEYİ SÜRDÜRÜYORUZ”
Çimento fabrikasının taşınması konusunu ilk kez 2009 yılında Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi olarak gündeme getirdiklerini hatırlatan Çoban, yürüttükleri mücadelenin üretime ve istihdama karşı olmadığını vurguladı.
2011 yılında imza kampanyaları düzenlediklerini, 2012 yılında fabrikanın sağlık, çevre, tarım, su ve ulaşım üzerindeki etkilerini ele alan kapsamlı bir durum analiz raporu hazırladıklarını belirten Çoban, 2014 yılında da konuyu yeniden gündeme taşıdıklarını ifade etti.
2017 yılında Elazığ Sivil İnisiyatif Birliği çatısı altında farklı kesimlerle bir araya gelindiğini ve bakanlık düzeyinde görüşmeler gerçekleştirildiğini aktaran Çoban, 2018 yılında fabrikanın boşaltacağı alanın Millet Bahçesi ve kamusal yeşil alan olarak değerlendirilmesini önerdiklerini kaydetti.
Çoban, 21 Mayıs 2025’te yeniden taşınma çağrısı yaptıklarını, 25 Ağustos 2026’da ise yeni fabrikanın yerinin aceleyle belirlenmemesi gerektiğini dile getirdiklerini belirterek, 17 yıllık mücadelenin ardından gelinen aşamanın kendileri açısından önemli olduğunu ifade etti.
“TADIM’A FABRİKA KURULMASINI DOĞRU BULMUYORUZ”
Yeni fabrikanın yer seçimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çoban, özellikle Tadım bölgesinin gündeme gelmesine yönelik çekincelerini dile getirdi.
Tadım’ın yerleşim alanlarından kopuk bir bölge olmadığını belirten Çoban, Yemişlik TOKİ konutları, Miyadun Mahallesi ve Güney Çevre Yolu’nun üst kesimlerindeki villalarla bölgenin yakın ilişkisi bulunduğuna dikkat çekti.
Şehrin güneye doğru gelişme potansiyelinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Çoban, mevcut fabrikanın şehir merkezine taşınmasıyla ortaya çıkan sorunun benzerinin başka bir bölgede yeniden yaşanmaması gerektiğini belirtti.
Çoban, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:
“Doğuda şehirle iç içe kalmış fabrikayı alıp güneyde yine konutların ve gelecekteki yerleşimlerin yakınına kurmak, yetmiş yıllık sorunumuzu başka bir adrese taşımak olacaktır. Yerleşimlere uzaklık, imar planları ve hâkim rüzgârlar açıklanmadan bu alanın uygun olduğu söylenemez. Biz, mevcut bilgiler ışığında Tadım’a fabrika kurulmasını doğru bulmuyoruz.”
YENİ YER İÇİN BİNGÖL YOLU, MADEN VE ALACAKAYA ÖNERİSİ
Çoban, yeni tesisin kurulacağı alan belirlenirken Bingöl yolu, Maden ve Alacakaya çevresindeki hammadde kaynaklarına yakın, şehrin mevcut ve gelecekteki yerleşim alanlarından uzak alternatiflerin de değerlendirilmesini istedi.
Bu bölgelerin uygunluğunun jeoloji, su kaynakları, tarım, ulaşım ve çevre verileri üzerinden bilimsel olarak incelenmesi gerektiğini belirten Çoban, yer seçiminin yalnızca fabrikanın kurulacağı alan üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmayacağını ifade etti.
“HAMMADDE OCAKLARI VE AĞIR TONAJLI KAMYONLAR DA SORUNUN PARÇASI”
Açıklamasında hammadde ocakları ve ağır tonajlı kamyonların oluşturduğu sorunlara da değinen Çoban, 1950’li yıllarda belirlenen bazı hammadde sahalarının zaman içerisinde büyüyen yerleşim alanlarıyla iç içe kaldığını belirtti.
Mahallelerden geçen ağır tonajlı kamyonların trafik, toz, yol bozulmaları ve kaza riski oluşturduğunu kaydeden Çoban, yalnızca fabrikanın taşınmasının Elazığ’ın yaşadığı bütün sorunları ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
Çoban, şehir içinde kalan fabrikanın yanı sıra yerleşimlerle çatışan hammadde ocaklarının da planlı biçimde uygun alanlara taşınmasını istedi. Kullanımı sona eren ocakların ise çevresel ve zemin incelemelerinin ardından park, yeşil alan veya farklı kamusal ihtiyaçlar için değerlendirilmesini önerdi.
YER SEÇİMİ İÇİN BİLİMSEL ÇALIŞMA ÇAĞRISI
Prof. Dr. Bilal Çoban, yeni fabrikanın yerinin belirlenmesi sürecinde Valilik ve ilgili kurumların öncülüğünde kapsamlı bir çalışma yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Fırat Üniversitesi, meslek odaları, ticaret ve sanayi kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve bölge halkının görüşlerinin alınmasını isteyen Çoban, incelenen alternatif alanların ve yer seçimine ilişkin teknik çalışmaların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
Açıklamasında Elazığ’ın hangi bölgesinde yaşarsa yaşasın her vatandaşın temiz hava ve sağlıklı çevre hakkının eşit olduğunu vurgulayan Çoban, Aksaray’da yaşayan vatandaşların hakları kadar Tadım, Ballıca ve diğer yerleşimlerde yaşayanların haklarının da korunması gerektiğini kaydetti.
HAZIRLANAN RAPOR KAMUOYUNA SUNULDU
Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan “Elazığ Çimento Fabrikasının Yer Değişikliği: Mevcut Durum, Yer Seçimi ve Geleceğe Yönelik Öneriler Raporu”nun kamuoyunun değerlendirmesine sunulduğunu açıklayan Çoban, temel hedeflerinin üretim ve istihdamın Elazığ’da korunması, fabrikanın ve yerleşimlerle iç içe kalmış hammadde faaliyetlerinin uygun alanlara taşınması olduğunu belirtti.
17 yıllık mücadelenin ardından yanlış bir yer seçimiyle yeni sorunların ortaya çıkmasına izin verilmemesi gerektiğini ifade eden Çoban, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“On yedi yıl bekledik; artık daha fazla oyalanmak istemiyoruz. Fakat bu bekleyişin sonunda aceleyle yanlış bir yere karar verilmesini de kabul edemeyiz. Çocuklarımız bir gün bu kararı hatırladığında ‘İyi ki vazgeçmemişler, iyi ki doğru yeri seçmişler’ diyebilsin. Bir yanlışı düzeltirken başka bir yanlışın temelini atmayalım.”
