Ay’a gönderilecek insansız uzay aracında kullanılması planlanan hibrit motor teknolojisi ile geliştirilen Sonda Roket Sisteminin (SORS) uçuşlu testleri başarıyla tamamlandı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, SORS’un Sinop’ta yapılan fırlatma testine katıldı. Adım adım Ay misyonuna yaklaştıklarını kaydeden Bakan Varank, insansız uzay aracının tasarımına başladıklarını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 9 Şubat’ta ilan ettiği Milli Uzay Programındaki hedeflere ilişkin çalışmalar aralıksız sürüyor. Programın en önemli kısa vadeli hedefi ise 2023 yılında milli ve özgün teknolojileri kullanarak Ay’a bir uzay aracıyla sert iniş gerçekleştirmek. Türk mühendisleri, bu amaç doğrultusunda gece gündüz demeden çalışıyor. Uzayda ateşlenecek roketlerin motorları dahil tüm ayrıntılar üzerinde titizlikle duruluyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, hibrit roket teknolojileri ile yapılan çalışmaları yerinde görmek üzere Sinop’ta temaslarda bulundu. Bakan Varank, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığının iştiraki olan Delta V Uzay Teknolojileri AŞ’nin geliştirdiği SORS’un fırlatma testleri için Sinop Test Merkezi’ni ziyaret etti.

Daha sonra açıklamalarda bulunan Varank, Milli Uzay Programı’nın hedeflerinden birinin 2023’te Ay’a sert iniş gerçekleştirmek olduğunu anımsatarak, “Şu an da uzay aracımızın tasarımına başladık.” dedi.

Sinop’ta DeltaV tarafından yapılan testler konusunda bilgi veren Varank, “Buradaki nihai hedef hibrit motorlu roketlerle beraber 100 km dediğimiz uzay sınırını aşabilmek.” dedi.

Yabancı bir firmanın (Virgin Galactic) hibrit motorlar kullanarak yakın zamanda uzayda seyahat gerçekleştirdiğini anlatan Varank, “İşte bu motoru biz test edebilirsek uzayda buna bir tarihçe kazandırabilirsek bu hibrit motorlarla uzay alanında önemli bir açılım yakalamış olacağız. Bu alanda Türkiye bir adım öne çıkmış olacak.” dedi.

Varank, Ay Görevi için yürütülen çalışmaların başarıyla ilerlediğini belirterek “Adım adım aya yaklaşıyoruz. Ay misyonundaki hedeflerimize yaklaşıyoruz.” diye konuştu

Varank, Milli Uzay Programındaki diğer bir hedef olan Türk uzay insanını uzaya göndermek konusunda da süreci hızlandıracaklarını belirterek bu göreve verilen ilginin farkında olduklarını aktardı.

Delta V Genel Müdürü Karabeyoğlu, ateşlemesi yapılan SORS’un dünyada kullanılan en ileri teknolojilerden birine sahip olduğunu kaydederek, “Sıvı oksijen ve parafin yakıt kullanan çok hızlı yanan ve yüksek performans ortaya koyan bir motordan bahsediyoruz.” dedi.

TUA Başkanı Yıldırım, Milli Uzay Programı’ndaki 10 hedefin tamamında ilerleme kaydettiklerini ifade ederek “2030 yılına geldiğimizde Türkiye bir uzay gücü olarak yerini alacak dünyada 7-8 ülkeden biri olacak.” diye konuştu.

Bakan Varank ve beraberindekiler, oksitleyici olarak sıvı oksijen kullanan sondanın fırlatma öncesi dolum süreci ve diğer hazırlıklarının tamamlanmasının ardından fırlatma kontrol binasına geçti. Burada yapılan son güvenlik kontrollerinin ardından 10’dan geriye sayıldı ve SORS’un fırlatma testi yapıldı. Bakan Varank’ın komutuyla fırlatılan sonda roketi, Sinop’ta yapılan testi başarıyla geçti.

Delta V’nin, roketin irtifasının arttırılmasına ilişkin çalışmaları devam ediyor. SORS büyütülen tankı ile daha fazla oksitleyici kapasitesine sahip olacak. Böylelikle fırlatılan roket 100 kilometreden çok daha yüksek irtifalara da ulaşabilecek. İmalatı tamamlanan büyük oksitleyici tankının yer testlerinin Ağustos’ta yapılması, Eylül’de yapılacak fırlatmalarda kullanılması hedefleniyor.

Delta V tarafından geliştirilen ve uzay sınırını aşacak SORS’un itki sistemi dikey ateşleme testi ve “Ay’a Sert İniş” görevinde kullanılması planlanan hibrit roket motorunun testi nisan ayında yapılmış, testler tam başarıyla sonuçlanmıştı.

SORS, hibrit roket motorları konusunda Türkiye’nin ulaştığı başarı ve teknolojik yetkinliği göstermesi yanında, Ay Görevi için de önemli bir yapı taşı olacak. Ay Görevinde kullanılacak hibrit motorun kritik bileşenleri, SORS sistemi ile uzay ortamına çıkarılıp test edilecek ve uzay görevleri için uygunlukları teyit edilecek.

Hibrit roket motorları katı yakıt ve sıvı oksitleyicinin bir araya getirilmesi ile elde edilen yenilikçi roket sistemleri olup katı ya da sıvı sistemlerde bulunmayan emniyet, maliyet ve daha çevreci olma avantajlarına sahip.

Bu sistemler maliyetin öncelik haline geldiği ticari uzay faaliyetlerinde, maliyetin yanında güvenliğin ve çevre hassasiyetinin de ön planda olduğu uzay turizmi gibi yeni uygulama alanlarında talep edilir hale geldi. Hibrit yakıtlı roketler sayesinde yeni nesil fırlatma sistemleri, üst kademe itici motorları ve yörünge altı sistemlerin geliştirilmesi mümkün olabilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ilan ettiği programın ilk çağrısı olan makine sektöründe desteklenecek işletmeler arasında yer alan WAT Motor, ilk endüstriyel servo motor prototiplerini üretti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yüksek cari açık verilen endüstriyel servo motorları yerli olarak geliştiren WAT Motor’u ziyaret etti.

Sene sonundan önce seri üretim müjdesi veren Bakan Varank, “Hassas servo motorları Türkiye’de üreterek yurt dışına cari açık vermeyeceğiz.” dedi.

ÇERKEZKÖY OSB’DE

Bakan Varank, Tekirdağ’ın Kapaklı ilçesindeki Çerkezköy OSB’de bulunan WAT Motor fabrikasını ziyaret etti. Varank’a ziyaretinde Tekirdağ Valisi Aziz Yıldırım, Tekirdağ Milletvekili Mustafa Yel, AK Parti Tekirdağ İl Başkanı Mestan Özcan, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin, Kapaklı Belediye Başkanı Mustafa Çetin, Trakya Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mahmut Şahin ve Çerkezköy OSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler eşlik etti.

YÜKSEK TEKNOLOJİ

WAT Motor hakkında şirket yetkililerinden bilgi alan Varank, şirketin beyaz eşya ve endüstriyel elektrik motorları konusundaki çalışmalarıyla, elektrik motoru ve güç elektroniği başlıklarında savunma sanayisi, endüstriyel hareket kontrol sistemleri ve e-mobilite alanlarındaki yüksek teknoloji içeren çalışmalarını yerinde inceledi.

SERVO MOTOR ÜRETİMİ

Varank, ziyaretine ilişkin yaptığı açıklamada, firmanın elektrikli motor üretiminde Türkiye’nin köklü firmalarından biri olduğuna işaret ederek, “WAT Motor, elektrikli, endüstriyel ve servo motorların üretimini gerçekleştiriyor. Beyaz eşya küçük ev aletleri motorlarıyla birlikte büyük, endüstride kullanılan yüksek kapasiteli motorları da üretebiliyor.” diye konuştu.

AR-GE DE YAPIYOR

Dünyada elektrikli motorların günden güne talebinin arttığına dikkati çeken Varank, “Aynı zamanda daha verimli elektrikli motorların üretilmesiyle ilgili büyük bir gayret de şu anda devam ediyor. WAT Motor da hem elektrikli motor üretebilen ama aynı zamanda bu alanda Ar-Ge faaliyetleri yürüten bir firmamız.” ifadelerini kullandı.

TAMAMI YURT DIŞINDAN

Varank, WAT Motor’un Türkiye’de daha önce üretilmeyen, tamamı yurt dışından getirilen yüksek kapasiteli hassas servo motorlar ve bunların sürücülerinin üretimiyle ilgili Hamle Programı kapsamında destek aldığını hatırlatarak “O üretimlerin de ilk prototiplerini burada gördük.” dedi.

SAVUNMA SANAYİSİNDE DE KULLANILIYOR

Elektrikli ve servo motorların savunma sanayisinde de yaygın bir şekilde kullanıldığını belirten Varank, “WAT Motor da hem hassas endüstriyel aletlerde kullanılan servo motorların üretimi hem de savunma sanayisinde yüksek güç gerektiren, stabilizasyon sistemlerinde kullanılan servo motorları geliştirdi, üretimini yapıyor.” diye konuştu.

KATMA DEĞERLİ ÜRETİM

Varank, fabrikanın geçen yıl 20 milyon dolar ihracat yaptığını belirterek, “Pazarın büyümesi, yeni ürünlerin piyasaya çıkmasıyla 30 milyon dolar ihracatı hedefliyor.” dedi. Türkiye’nin katma değerli üretimle büyümesini istediklerine dikkati çeken Varank, “WAT Motor gibi firmalarımız da hem verimli motor üretimi hem de elektrikli motorlarda yeni teknolojilerin kullanımıyla çok daha katma değerli ürünleri piyasaya sürmeye başladı. İnşallah önümüzdeki dönemde böyle firmalarımızın başarılarıyla daha fazla gurur duyacağız.” değerlendirmesinde bulundu.

SÖZ SAHİBİ OLACAĞIZ

Varank, elektrik motorlarının ulaşım sektöründe de kullanılmaya başladığını belirterek, “Sadece otomobillerde değil, deniz araçlarında da farklı araçlarda da yüksek kapasiteli verimli elektrikli motorları kullanılıyor. Bu alanda firmalarımızın geliştirdiği kabiliyetlerle dünyada çok daha fazla söz sahibi olan, dünyadaki pazardan çok daha fazla pay alan bir ülke konumuna geleceğiz.” dedi.

İTHAL EDİYORUZ

Japonya ve Almanya’nın yerlileştirilen ürünün muadillerini Türkiye’ye sattığını kaydeden Varank, “Çok ciddi ithalat yaptığımız ürünler. Ama inşallah buradaki projenin başarılı olmasıyla birlikte sene sonundan önce seri üretime geçmiş olabileceğiz. Bu sayede de böyle hassas servo motorları Türkiye’de üreterek yurt dışına cari açık vermeyeceğiz.” diye konuştu.

BU SENE SATIŞA BAŞLAYACAĞIZ

WAT Genel Müdürü Oğuzhan Öztürk Yüksek katma değerli kontrol edilebilen servo motorları üretmek için Hamle Programı kapsamında destek aldıklarına dikkati çekerek “Savunma sanayisindeki servo motorların ticari olarak satışına başladık. Bu sene inşallah endüstriyel geliştirdiğimiz servo motorların da satışına başlayacağız.” dedi.

HAMLE PROGRAMI NEDİR?

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı, teknoloji seviyesi yüksek veya yoğun dış ticaret açığı verilen ürünlerin yerli imkan ve kabiliyetlerle üretilmesi amacıyla kurgulandı. Katma değerli üretimin arttırılmasını hedefleyen program ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK, KOSGEB gibi bağlı ve ilgili kuruluşlar tarafından verilen destekler tek pencereden yönetiliyor.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN AÇIKLADI

Hamle Programının ilk çağrısı makine sektörüne yönelik oldu. Bu kapsamda belirlenen 10 proje, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklandı. Bu açıklanan projeler arasında Wat Motor’un projesi de bulunuyor.

İKİNCİ ÇAĞRI MOBİLİTE

Makine sektörünün ardından ikinci çağrıya mobilite alanında çıkıldı. Çağrı kapsamında mobilite alanında orta-yüksek ve yüksek teknolojili 152 ürüne ve 5 başlık altında 40 yenilikçi teknolojiye dönük yatırımlar desteklenecek.

BAŞVURULAR UZATILDI

Yoğun ilgi nedeniyle mobilite çağrısına ilişkin ön başvuru süresi uzatıldı. Sektör temsilcileri ve sanayiciler, 22 Haziran’a kadar programa başvurabilecek.

50 MİLYAR DOLARLIK YERLİLEŞME

Hamle programında ulaşım araçları, kimya, eczacılık, elektronik gibi diğer sektörlerde de çağrılara çıkılacak. Program ile yılda yaklaşık 50 milyar dolar cari açık verilen alanlardaki ürün gruplarının yerlileştirilmesi amaçlanıyor.