Maskelerin kullanımı çevresel etkisine dair umut verse ’de gözden kaçan bir nokta var: çevreye, denizlere, yollara atılan maskeler insan sağlığıyla oynuyor. Maskeler yapılan araştırmaya göre, 450 yılda yok olduğu söyleniliyor. Denizlere atılan maskeler yediğimiz deniz ürünlerinden etkileniyor ve insan sağlığını tehdit ediyor. Maskelerin yerlere ve denizlere değil, plastik toplama kovalarına, çöplere atılması gerekiyor. öylece hem çevre kirliğini hem de insan sağlığına faydalı olur.

Konuyla ilgili bilgi veren Doğal Hayatı Koruma Vakfı Genel Müdürü Aslı Pasinli, “Tek kullanımlık maske ve eldivenlerin gelişigüzel etrafa atılması ciddi bir soruna dönüşmeye aday. Bunların kesinlikle doğru şekilde bertaraf edilmeleri gerekiyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın konuyla ilgili genelgesinde ev ve iş yerlerinde kullanılan maske ve eldiven atıklarının bir poşette 72 saat bekledikten sonra evsel atıkla birlikte atılması, dışarıda ise tıbbi atık kutularının kullanılması öneriliyor. Daha güzeli tek kullanımlık maskeleri hiç kullanmayıp, çok kullanımlık kumaş maskeleri tercih etmek olabilir. Dünya Sağılık Örgütü bunların da doğru kullanıldığında etkin olduğunu ifade ediyor. Eldiven kullanmak yerine, elleri sık sık ve doğru şekilde yıkamak da yeterli bir önlem gibi görünüyor“ ifadelerinde bulundu.

Bilim insanları Botsvana’da Covid-19’un şu ana kadar en çok mutasyona uğramış varyantını tespit etti… Resmi olarak B.1.1.529 koduyla bilinen bu varyantı ise “nu varyantı” adı verildi. Uzmanlar bu varyant içerisinde tam 32 farklı mutasyon tespit edildiğini açıklarken, bu virüsün koronavirüs aşılarına karşı daha dirençli olabileceğini duyurdu. Bilim insanları, “Bu varyant şu ana kadar karşılaştıklarımız arasında en tehlikelisi olabilir” yorumunu yaparken şu ana kadar sadece 10 vaka tespit edildiği belirtildi. Üç farklı ülkede bulunduğunu açıklayan araştırmacılar “Bu varyant muhtemelen teşhis konulmayan bir AIDS hastasına bulaştıktan sonra mutasyona uğradı” dedi.

“MUTASYON KOMBİNASYONU KORKUNÇ”

Genetik mutasyon dolayısıyla şu an geliştirilen aşıların bu varyanta karşı etkisinin daha az olabileceğini aktaran uzmanlar, “Bu varyantın mutasyon kombinasyonu korkunç” dedi. Peacock, “Bu varyant kağıt üstünde Delta varyantı da dahil olmak üzere karşılaştığımız en kötü şey olabilir” dedi. Nu varyantı olarak bilinen bu virüsün şu an dengesiz olduğunu ve bunun da hastalıkla mücadelede daha büyük zorluk çıkarabileceğini açıklayan uzmanlar, “3 varyant Botsvana’da tespit edildi 6 vaka da Güney Afrika’da. Hong Kong’da yaşayan 36 yaşındaki bir adamda da bu hastalık tespit edildi” dedi. Olayla ilgili İngiliz yetkililer de harekete geçti… İngiliz kamu sağlığı kuruluşu bölgede yaşanan gelişmeyi yakından izlediklerini duyurdu.

MUTASYONLAR ANTİKORLARDAN KAÇMAYA YARIYOR!

Bilim insanları Nu varyantında, Beta varyantındaki K417N ve E484A mutasyonlarının tespit edildiğini ve bunların aşıya karşı direnç sağladığını açıklarken aynı zamanda Delta varyantında bulunan N440K ve New York varyantında bulunan S477N mutasyonlarının da tespit edildiğini duyurdu. Bu mutasyonlar da antikorlardan kaçmaya yarıyor. Öte yandan uzmanlar P681H ve N679K mutasyonlarının da tespit edildiğini ve bunların normalde birlikte çok nadiren görüldüğünü aktardı. Uzmanlar bu mutasyonların da aşıya direnç sağladığını belirtti. Bilim insanları Nu varyantında bulunan N501Y mutasyonunun ise bulaşmayı hızlandırdığını dile getirdi. Nu varyantında ayrıca, G446S, T478K, Q493K, G496S, Q498R ve Y505H mutasyonları tespit edildiği kayıtlara geçti. Fakat bilim insanları henüz bunların etkisinin bilinmediğinin altını çizdi.

Açıklanan veriye göre, Elazığ’da haftalık vaka sayısı 600 vakaya tekabül etmekte, bu yüzden yetkililer vatandaşların tedbirlere uymasını istiyor. Bu tedbirsizlik ile gittiğimiz sürece vakaların artması şaşırtıcı değil. Maske, mesafe ve hijyen kurallarına uymadığımız sürece vaka sayılarını hep yüksek göreceğiz. Göreceğimiz bu vaka sayılarında kısıtlama, kapanma halkımızı şaşırtmasın !!!

Lambda (C.37 olarak da bilinir) ilk olarak Ağustos 2020’de Peru’da tespit edildi ve çoğu Latin Amerika’da olmak üzere 29 ülkeye yayıldı . Ve 20 Ocak 2021’den bu yana Amerika Birleşik Devletleri’nde 668 Lambda enfeksiyonu bildirildi. Peru’da Lambda şimdi yeni COVID-19 vakalarının yüzde 90’ından fazlasından sorumlu , Aralık ayındaki yüzde 0,5’ten daha az keskin bir artış. Ülke halihazırda COVID-19 nedeniyle dünyanın en kötü ölüm oranını yaşadı ; hastalık nüfusun yaklaşık yüzde 0,54’ünü öldürdü.

Peru Sağlık Bakanı Óscar Ugarte düzenlediği basın toplantısında , Lambda varyantının Mart ve Nisan sonu arasındaki ikinci dalga sırasında yüksek sayıda enfeksiyona neden olmasının muhtemel olduğunu söyledi. Birincil aşının Çin’in CoronaVac olduğu komşu Şili’de Lambda , son 60 gün içinde sıralanan vakaların yüzde 31’ini oluşturuyor. Şili nüfusunun yüzde 58,6’sı tamamen aşılanmış ve yüzde 10’u tek doz almış olmasına rağmen yüksek vaka sayıları ortaya çıkıyor. Aşının zayıf etkinliği, kısmen suçlanabilir. bir çalışmaŞili Üniversitesi tarafından yapılan , tek doz CoronaVac aşısının sadece yüzde 3 etkili olduğunu, ancak her iki dozdan sonra bu oranın yüzde 56,5’e yükseldiğini buldu.

“Şili’nin neden bu kadar yüksek enfeksiyon oranları aldığı kafa karıştırıcı ve muhtemelen birkaç faktörden kaynaklanıyor. Peru, Lima’daki Universidad Peruana Cayetano Heredia’da mikrobiyolog olan Pablo Tsukayama, aşı kapsamının yüksek olması nedeniyle kısıtlamalar biraz erken gevşetildi ve bu durum vakalarda artışa yol açabilirdi” diyor. İlk fark eden Tsukayama’ydı.Ocak ve Mart 2021 arasında depolanan örnekleri rutin sonra Lambda varyantını Ancak dolaşımdaki ana varyantların, Gamma ve Lambda’nın aşılardan daha az korumaya yol açan bazı bağışıklık kaçış özelliklerine sahip olması da mümkündür. ”

Lambda’nın bağışıklık sisteminden kaçabilme olasılığı, Dünya Sağlık Örgütü’nün onu bir İlgi Varyantı (VOI) olarak belirlemesine yol açtı. 14 Haziran’da . DSÖ, virüsteki genetik değişiklikler o kadar önemli olduğunda bir virüsü VOI olarak sınıflandırır. bulaşıcılığını, hastalık şiddetini, bağışıklık kaçışını, teşhisini veya tedavisini etkileyebilir; ve bir topluluk aracılığıyla hızla yayılır.

Latin Amerika olsa da dünya nüfusunun sadece yüzde sekiz , o oluşturan küresel coronovirüs vakalarının yüzde 20’sinden fazlasını ve COVID-19 ölümlerin yüzde 32’sini , dünya çapında. Bölge hala küresel olarak kaydedilen ölümlerin yarısından fazlasını bildiriyor olsa da , 10 Latin Amerikalıdan sadece biri tam olarak aşılanmıştır. Honduras ve Guatemala gibi ülkelerde ise bu oran yüzde 1’in altında .

Kolombiya Enfeksiyon Hastalıkları Derneği başkan yardımcısı ve epidemiyolog Alfonso Rodriguez-Morales, “Önümüzdeki birkaç hafta içinde Latin Amerika’da başka bir kritik durum görmek üzereyiz” diyor. Bunun nedeni, bazı ülkelerde aşılama programlarının nüfuslarının yüzde 5 ila 10’undan fazlasını hala tam olarak aşılamamış olmasıdır “ve bu çok kritiktir”.

Bu çerçevede salgınla mücadelede sıkı tedbirlerin alındığı 14 Nisan 2021 – 17 Mayıs 2021 tarihleri arasında uygulanan kısmi ve tam kapanma dönemleri sonrasında 17 Mayıs 2021 tarihinden bu yana etaplar halinde “kademeli normalleşme” süreci yürütülmektedir.

Kademeli normalleşme döneminde gerek aziz Milletimizin tedbirlere uyum noktasındaki sağduyulu ve fedakârca yaklaşımının gerekse son zamanlarda ciddi bir ivmelenme yaşanan aşılama faaliyetlerinin etkisiyle salgının seyrinde nispi düşüş/yatay seyir izlendiği kamuoyunun malumudur.

Öte yandan hep birlikte elde edilen bu başarının sürdürülmesi, salgının yayılımının kontrol altında tutulması ve ivmelenen aşılama faaliyetleri ile birlikte kalıcı normalleşmenin sağlanması için salgın tedbirlerine riayet etmek önümüzdeki dönemde de önemini korumaktadır.

Bu doğrultuda salgının seyrinde yaşanan gelişmeler ile Sağlık Bakanlığı ve Koronavirüs Bilim Kurulunun tavsiyeleri, Sayın Cumhurbaşkanımızın başkanlığında toplanan 21 Haziran 2021 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kabinesinde ele alınarak; kademeli normalleşme sürecinin üçüncü etabı kapsamında aşağıdaki tedbirlerin 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren hayata geçirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

1. SOKAĞA ÇIKMA ve ŞEHİRLER ARASI SEYAHAT KISITLAMALARI

01.06.2021 tarih ve 8878 sayılı genelgemizde belirtilen esaslar çerçevesinde halihazırda uygulanmakta olan sokağa çıkma kısıtlamaları (hafta içi ve hafta sonu dahil) 1 Temmuz 2021 Perşembe günü saat 05.00’e kadar sürdürülecektir.

1 Temmuz 2021 Perşembe günü saat 05.00’ten itibaren ise hafta içi hafta sonu ayrımı olmaksızın sokağa çıkma ile buna bağlı olarak uygulanan şehirler arası seyahat kısıtlamaları sona erecek ve belirtilen tarihten itibaren sokağa çıkma ve şehirler arası seyahat kısıtlaması uygulanmayacaktır.  

2. İŞ YERLERİNİN FAALİYETLERİ

Tüm iş kolları ve faaliyet alanlarında, salgınla mücadelenin temel prensipleri olan temizlik, maske ve mesafe kurallarının yanı sıra Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde kendi iş kolu/faaliyet alanı için belirlenmiş tüm tedbir ve esaslara uyulması kaydıyla;   

2.1- Halihazırda faaliyetlerine ara verilmiş durumda olan tüm iş yerleri, 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren tekrar faaliyet gösterebileceklerdir.

2.2- Sektörün talebi doğrultusunda faaliyetlerine ara verilen sinema salonları, 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren faaliyet göstereceklerdir.

2.3- Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirtilen masa ve/veya sandalyeler arasındaki mesafe kurallarına uyulmak kaydıyla, 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren yeme-içme yerlerinin açık veya kapalı alanlarında aynı masada aynı anda bulunabilecek kişi sayısına dair kısıtlamalar uygulanmayacaktır.

2.4- Kahvehane, kıraathane gibi kağıt, taş vb. oyunların oynandığı iş yerlerinde söz konusu oyunların oynanmasına/oynatılmasına dair mevcut kısıtlamalar 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren sona erdirilecek ve oyun oynanmasına/oynatılmasına müsaade edilecektir.

2.5- Sokağa çıkma kısıtlamalarının sona ereceği 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren tüm iş yerleri; ruhsatlarındaki faaliyet konusuna göre ilgili idare tarafından belirlenmiş olan açılış-kapanış saatleri çerçevesinde faaliyet gösterebilecektir.

2.6- Halihazırda konaklama tesislerinde saat 22.00’de, diğer yerlerde ise saat 21.00’de sona eren müzik yayınları (canlı icra edilenler de dahil), bu konuda yeni bir karar alınıncaya kadar 1 Temmuz 2021 tarihinden itibaren saat 24.00’e kadar yapılabilecektir.

2.7- Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirlenen kural ve esaslara uymak kaydıyla park, bahçe, kamp alanı, piknik/mesire alanı gibi yerlere dair ilgili genelgelerimizle getirilen ilave kısıtlamalar 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren kaldırılacaktır.

2.8- Salgının yayılımı açısından çok ciddi risk oluşturması nedeniyle faaliyet konusu nargile salonu/kafesi olan iş yerlerinin faaliyetlerine yeni bir karar alınıncaya kadar ara verilmeye devam edilecek ve konaklama tesisleri de dahil olmak üzere hiçbir iş yerinde nargile servisi yapılmayacaktır. 

3. TOPLANTI/ETKİNLİKLİKLER İLE NİKAHLAR/DÜĞÜNLER

Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde her bir etkinlik/faaliyet ile ilgili olarak belirlenmiş kural ve esaslar ile temizlik, maske ve mesafe kurallarına uyulmak kaydıyla; 

3.1- STK’lar, sendikalar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kooperatif ve birliklerin genel kurul dahil geniş katılımlı tüm etkinlikleri ile her türlü toplantı, gösteri veya yürüyüşleri için halen geçerli olan kişi başına asgari açık alanlarda 4 m², kapalı alanlarda 6 m² yer ayrılarak yapılmasına dair uygulama aynı şekilde sürdürülecektir.

3.2- Nikah ve Düğün merasimlerinde;

– Yiyecek/içecek ikramı yapılabilecektir.

– Canlı müzik icrası da dahil olmak üzere müzik yayını saat 24.00’e kadar yapılabilecektir.

– Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde yer alan “düğün sırasında sosyal mesafenin korunamayacağı oyun, dans, halay ya da gösteri yapılmamalıdır” hükmü doğrultusunda, Sağlık Bakanlığınca bu konuda yeni bir tavsiye kararı alınıncaya kadar düğün ve nikahlarda ancak fiziki mesafe kuralına aykırılık teşkil etmeyecek şekildeki oyun, dans, halay ya da gösteriler yapılabilecektir.

– Nikah/düğün merasimlerinde (kapalı yerler için halen uygulanmakta olan kişi başına asgari 6 m² yer bulunması şartı dışında) katılımcı sınırlamasına gidilmeyecektir.

– Köy düğünlerine 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren izin verilecek olup, belirtilen tarihten itibaren sokak düğünlerine (il, ilçe ve beldelerde) izin verilip verilmeyeceği İl/İlçe Hıfzıssıhha Kurullarında kararlaştırılacaktır.

– Sünnet, nişan ve kına gibi etkinliklere ise daha önceden duyurulduğu üzere 1 Temmuz 2021 tarihinden sonra izin verilecektir.

3.3- Konser, festival, gençlik kampı gibi etkinliklere kişi başına asgari açık alanlarda 4 m², kapalı alanlarda 6 m² yer bırakılmak ve Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirtilen kural ve esaslar ile temizlik, maske ve mesafe prensiplerine uyulmak kaydıyla izin verilecektir.

4. TOPLU ULAŞIM TEDBİRLERİ

Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde toplu taşıma ile ilgili olarak belirlenmiş kural ve esaslar ile temizlik, maske ve mesafe kurallarına uyulmak kaydıyla;

4.1- 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren şehir içi ve/veya şehirler arası tüm toplu taşıma araçlarındaki yolcu/koltuk kapasite sınırlandırmalarına son verilecektir.

4.2- 65 yaş ve üzeri vatandaşlarımız ile 18 yaş altı gençler/çocuklarımızın şehir içi toplu taşıma araçlarını kullanmalarına dair kısıtlamalar 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren kaldırılacaktır.

5. KONAKLAMA TESİSLERİNE DAİR TEDBİRLER

5.1- Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde getirilen tüm kural ve esaslar ile temizlik, maske ve mesafe kurallarına uyulmak kaydıyla; konaklama tesislerine yönelik ilgili genelgelerimizle getirilen kısıtlama ve tedbirlerin uygulanmasına son verilecektir.

5.2- Konaklama tesislerinin açık veya kapalı alanlarında düzenlenecek olan eğlence ve etkinliklerde, fiziki mesafe kuralının yanı sıra faaliyet konusuna göre Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde yer alan diğer usul ve esaslara uyulması sağlanacaktır.

5.3- İşletmecileri tarafından konaklama tesisleri içerisindeki alanlarda (restoran, kulüp vb.) yoğunlaşmanın önüne geçilebilmesi ve fiziki mesafe kurallarının uygulanabilmesi için her türlü tedbir alınacaktır.

6. KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA MESAİ

6.1- Temel usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde belirlenecek şekilde; kamu kurum ve kuruluşlarında halihazırda uygulanmakta olan 10.00 – 16.00 mesai uygulaması sona erdirilerek 1 Temmuz 2021 Perşembe gününden itibaren normal mesai düzenine geri dönülecektir. Kamu kurum ve kuruluşları için günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme süresi bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre valilerce tespit edilecektir.

7. SINIR KAPILARINDA UYGULANACAK TEDBİRLER

7.1- Ülkemize girişte sınır kapılarında uygulanacak tedbirlere ilişkin 31.05.2021 tarih ve 8832 sayılı genelgemizle getirilen düzenlemelerde aşağıdaki değişiklikler hayata geçirilecektir;

– Bangladeş, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan, Nepal ve Sri Lanka’dan ülkemize gelen kişiler ile son 14 günde bu ülkelerde bulunduğu anlaşılan kişilere yönelik zorunlu karantina uygulamasına son verilecek ve bu kapsamdaki kişilerin ülkemize girişten azami 72 saat önce yapılmış negatif sonuçlu PCR test raporu ibrazı yeterli görülecektir. 

– Afganistan ve Pakistan’dan ülkemize gelen kişiler ile son 14 günde bu ülkelerde bulunduğu anlaşılan kişilere yönelik zorunlu karantina uygulamasının süresi 10 güne düşürülecek ve karantinanın 7’nci gününde uygulanan PCR testinin negatif çıkması halinde zorunlu karantina uygulaması sonlandırılacaktır. PCR testinin pozitif çıkması halinde ise Sağlık Bakanlığı COVİD-19 rehberi doğrultusunda hareket edilecektir.

– Bu şekilde ülkemize gelen ve zorunlu karantinaya tabi olan kişiler Valiliklerce belirlenen yurtlarda karantinaya alınabileceği gibi karantina oteli olarak hizmet veren konaklama tesislerinde de karantinaya tabi tutulabilecektir. Karantina otelleri, konaklama ücretleri, bu kişilerin sınır kapılarından transferleri vb. hususlara ilişkin usul ve esaslar Valiliklerce belirlenecek ve ilan edilecektir.

7.2- Sınır kapılarımızdan girişte azami 72 saat önce yapılmış negatif sonuçlu PCR test raporu ibraz edemeyen vatandaşlarımıza sınır kapılarında PCR veya hızlı antijen testi uyguladıktan sonra ikametlerine gitmelerine izin verilecek ve test sonucu pozitif çıkanların ikametlerinde izolasyona alınmaları sağlanacaktır.

8. GENEL ESASLAR

8.1- Valilik ve Kaymakamlıklarca, Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde her bir iş kolu/faaliyet alanına ilişkin ayrı ayrı belirlenmiş olan tedbir, usul ve esasların ilgili iş yeri yetkilileri ve çalışanlarına hatırlatılmasına dair bilgilendirme faaliyetlerine ağırlık verilecektir.

8.2- Gerek Bakanlığımızın ilgili Genelgeleri gerekse Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirlenen tedbir, usul ve esaslar çerçevesinde, önümüzdeki dönemde Vali ve Kaymakamlarımızın koordinesinde kolluk kuvvetlerinin azami düzeyde kapasite ile katılım gösterdiği (diğer kurum ve kuruluşların personeli/görevlileri ile takviye edilmiş şekilde) yoğunlaştırılmış denetimler gerçekleştirilecektir.

8.3- Yürütülecek her türlü denetim faaliyetinde iş yeri sahipleri/çalışanları ile vatandaşlarımızı kurallara uymaya/sorumlu davranmaya nezaketle davet eden rehberlik edici bir yaklaşım sergilenecek olup, kurallara aykırılıklarda ısrar, tekerrür, kuralların esaslı ihlali gibi suistimal edici tutum ve davranışlarla karşılaşılması halinde ise gerekli idari/adli işlem tesisinden imtina edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 27’nci ve 72’nci maddeleri uyarınca İl/İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulları kararlarının ivedilikle alınması, uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi ve mağduriyete neden olunmayacak.